Azarug Amazigh
ageddim.tk ageddim.on.ma ageddim.jeeran.com

Awarni tewwart taqburt!

 
Yusef Oazz Eddin  &   Said BELGHARBI

 

Yusef Oazz Eddin 

  Awarni tewwart taqburt!

 

Tanfust:

Awarni tewwart taqburt!

 

Tanfust: Yusef Oazz Eddin*

Asuqqel: Said BELGHARBI

 

 

    Wami swizdvegh s usmuqqel inu ghar tewwart tamenzult, uffigh t xef wudem nnes n wapli, d tawwart n wexxam nnegh, am marra ixxamen i isekken (yebnan) di teghremt s lizar n usar nnegh, war ssinegh min dayi yejjin ad xaf s agwjegh anict uya, ura itoini aqqayi day-s d amenneoruq nec war ucigh?!...

    War marrtegh ca xef tarezzut n tewwart n uxxam nnegh, mani i ddaregh ussan d iseggussa nni i yiwi wannay zzay i; axmi dja nnyin xef ca n tgharrabut temraywa xef tisfayya n yeghzar issarewyen aman nnes, am ighzar n twangimt di tmun ridaret inu am ifetwizen mzuzzaren ssa d ssa.

    Wami smuqqlegh di tewwart, uffigh t x wudem nnes n zic, maca uylen xef tfelwin nnes sin n waccawen, oini n ca n tgheydet n wezghar igmarit ca n ijj zeg idrur n tghermet!.

    Deg akud nni, temhizwar; temsazzal ridaret deg ugensu inu, arezzugh ad tvfegh timewwa n ifiran nsent, huma ad snegh min itemsaren, war uffigh deg tebridt inu mghar timeghruvin n twalfin ca yudef di ca.. mxumblent di twangimt inu, temxetwayent dayi; ad tinid eggigh am wenni innufsel zeg ixf nnes.

    Idvennadv nni iftuttez zzat inu, zi txuxxet n wussan inu xezzaregh d ghar iwdan d izvwan ghar tewwart, tesligh ica n ighuyyan tmuttuyen zi ssa ghar da; war ugzugh i min  yedjan;  axmi nni tarjigh!!..

    Ass a war yarwis ca deg ussan n teghremt. war yedji ca n ucar, mammec i das qqaren da; axmi nni d itudum ujenna s ucar xef temdint a umi yessraw wudem s ixeyyiqen; yennughen di tattut zeg ami t isekka ijj n ugelid zi lwacun n LQAJAR**, oini ad yiri umi d tisala tughit tyarzawt!!..

    Axmi d iccat wenzar itawi d akid s tioejjuja n icaren, taff d tamdint tegga am ca n tenda n ubaryudv...

    Cwayt s cwayt, t ssnegh aqqayi di radjagh n tidet inu; beddegh zzat i tewwart nnegh taqburt, maca war ssinegh mammec yegga udwar-inu ghar manis id dusigh, mara oad ad dewregh nican?!...

    Rajigh dinni almi twarigh ijj n uwessar yeffegh d zi tewwart nni, ismuqqul d dayi axmi nni dayi yessen wahli, sseqsigh t:

    - It oini tessned ameddur n tudart inu?

    - Upu!!..

    - D nnec iyeddaren attvas n iseggusa awarni tewwart a taqburt n wexxam nnegh amenzu!

    - Upu!!.. oini war ghar k bu tidet, min snegh xef imzdagh n iseggusa nni, tugha war ghar sen bu tarrawet!...

    - I rexxu izdegh hedd deg uxxam nni??

    - Upu!.. Axxam a itwarder zi mermi, yeqqim d agujil n tzedight!.

    Issenta wenzar itudum d, yargeb uwssar nni xef rxezrat inu, d nnec tadsegh s ivuraf inu ghar tewwart nni, xeyyqen izumal inu, war sinegh mani dayi ghar yessiwedv yimal di temdint a, ixf inu yeqqen ghar ij n wakud d ij n uraq war djin ca inu, maca ucigh ira dja ddaregh da ict n tudart  deghya tezri di zic inu...

    Yeksi ayi wesvwadv ghar waman n wenzar, d mani tmudjughen, axmi nni carrzen tammurt s tisyar nsen; tadfen zi tizza deg wur n ucar, tmuden dinni taryiwin d tinedwin, tacigh axmi ura d nnec  ffudegh tamurt inu am n teffuden waman nni...

    Smuqlegh di tnecnacin n wenzar, tefruruyent d aman tissiqen xef tisi n ucar, udem n tmeddit yeswa s tuffet, tayyut tessdel s wafliwen nnes xef temdint, oini d tayyut id twarigh!.. Teddu d am ixf inu i ttugh di ca n uraq; nigh nnufesregh zzay s di ca n ltva nniden!!...

    Yuccar yi mezri di xsegh ad snegh min dinni yeffar n awarni tewwart nni taqburt!.

    Deg akud nni tugha war twirigh mghar igudar n tallest bedden am ibuda di teghremt, maca ucigh iked uyenni is xarsvayi s wawal n uselway n tawuri inu, yeqqar ayi:

    - Duktur! Tessned ira tawuri nnegh  teffar xef marra timesna n midden?!..

    - Wah ssnegh!!... di manawya war kessi s imunas!.

    - Arr taynit!!.. D ccek iyedjan d midden jar anegh.. ghark ad yeffegh ca n ughmis ghar mani?...

    - Wah!.. ugzugh i marra min d texsed ad tinid!!.

    - Mara war teggid s wawal inu ad nili marra id negh deg umizi (danger)...

    Zzat ma ad ddugh ghar da, ssensegh deg ict n texxamt tiggwej cwayt xef temdint!.. War ttvisvegh ca tameddit nni… Di twangimt inu tifraz n ict n tarbat azyen nnes yeoouryen, uryentid akid i ticarraw... ggwdegh ad day-i dinni yemsar ca war yedji amenni!!...

    Ghar tuffut, arsigh tcamir inu amensab (officiel) n tawuri, weddarent ayi tisira ticemlalin, arzugh xaf sent deg marra tighmarin n uxxam n usensu (hôtel); war tent uffigh ca.. ffarent di ca n mani, war ssinegh min-tent isweddaren?!...

    Wami d yusa ugraw n inemmazulen (travailleurs) n tawuri nnegh, nedhen-ayi ghar-sen s idvaren hfan, uffsen ayi  s taqsuhi deg ict n tumubil nsen...

    Aneddap n tmubil nni d atejjal, ixezzar s ughil ghar zzat n webrid di yeggur, waxxa amenni war xeyqegh ca xef min dayi imsaren amenni, war ssinegh mechal d dyiwi umuddu nnegh n usrag (heure); ura d manis d nusa; ula d mani n teddu; minzi dja tvsvegh zeg wami zzay negh d teffegh tumubil, nigh tugha sniomiregh ira yiwyayi unudem?!!...

    War d karregh zeg idvesv ad lami tesligh ica n ughewwegh n ca n yewdan d yusin ad ssemgharen zeg tughdatt (misión) nnegh.

    Sseqsigh ixf inu: “Mayemmi war dayi arrin taynit, axmi war dinni djigh jar asen!?..”.

    Deg ummas n ijj n ubarraz yiriw s wattvas, qqimen marra id sen mghar nec ibedden, oini mmexsen ayi; war xsen ad irigh zzay sen; war dayi d iwyen ula d lkursi uxef ghar qqimegh am nitni!...

   Deg umezwaru tugha ccemcimen (chuchoter) jar asen, s iwalen mxumblen; qesshen i tagzut, maca ssnegh ira ssawalen xef min yegga ij n innghi (criminel)  zzay sen, aqqet iqqim jar asen dinni…

    Ssentan temsawalen s zpir, d marra smuqqulen dayi, imwlafen (Photographes) kessin ayi tiwalfin n ighezdvisa inu marra, d nnec beddegh deg uraq inu am usebdad (statue) war tmuttuyegh war tarjijigh, arbugh adran n ridaret di timektit (mémoire) inu.

    War xeyqegh ca deg ugensu inu, n bedd marra zzat i tafekka (corps)  n ict n tharmuct, n xezzar ghar arrimet nnes yudvnen, war n uffi asafar n ugenfi nnes. I ttar zzayi uselway n tughdatt (misión) ad xaf s kwtegh; waxxa marra id sen ssnen ira waxxa tekwta (chirurgie) war d tgenfi!!...

    Eggigh s wawal n uselway inu di tawuri, waxxa snegh amegaru mamc d ghar yiri!!.

    Yiwyayi uyenni, dvwigh s twangimt inu ghar mani, ad lami dayi d issekkar uselway, ittar zzay i ad xaf s d gharegh ijj n wassagh (rapport); yura day s:

     “Taharmuct a yemmuten zzat nnegh; tugha ghar s irem iqqseh, dja war ghars bu tixuxxutin manis d ghar teffegh tidi, war das uffigh bu ugenfi i rattvan nnes; d suyenni deghya temmut!..”

  Umi saligh tighuri inu i tfart-nni, i ked cwayt n usrag (heure) tesrigh i uselway inu itzawar dayi s imenghan:

    - Axmi war ghar k tmijja zi ghar tessiwled am iwetman, ini d min d teghrid amenni s ighuyyan huma ad nessefled marra ghar k!!...

    Ghrigh t itwarat  nnidven s ighuyyan huma a dayi sfelden; maca walu war arrin taynit i wawal inu!.

    Swizdven d ghari kuz (4) n imedukal n uselway; ad dayi ksen tcamir inu, ad xzaren ma nican d awtem idjigh; nnzewdvegh; ennigh asen:

    - Uhu!..  war d tteksem ca…

    Srigh i uselway yeqqar ayi:

    - Min yughin awal nnec i teffegh d d azdad ameni… siwel s tmijja n yargazen nigh ad..?!.

    Twarat a ghrigh d xaf-sen s tazla s tigwdi, war srigh ula ij n wawal ennigh t, maca twaligh agraw nni marra sfarninen s tumart (la joie), ssfelden ghar min d asen qqaregh xef tanfust umeddur n ij n innghi (criminel) yegga min yegga!!!...

   Wami saligh tighuri-inu, twaligh marra wi dinni dewlen zzat inu am ibeqqidven d ibarkanen n tmedji, umi d usigh ghar teghremt nni i ttugh mechal uya, nigh dinni wi day i yejjin ad noarqegh ghar ragwaj nnes!!..

    Rexxu nec weddaregh deg ict n temdint war day-s essinigh walu, mghar tawwart tamenzult n wexxam nnegh, maca ma d ttidet snegh tawwart nni; ma d ttidet aqqayi di tudart huma ad ssenegh min dinni yedjan awarni nnes?!!..

    Jar tubbarcent n tallasin tesrigh i uyenni itragha yi d:

     (Cek tarezzud xef izvewran n tayyut, akud i xef tseqsid yezri zi mermi... min d twarid amenni d turjatin  n taghzut (fantaisie)… oad ad tmarrted s tarezzut di min war yedjin?!...).

_____________

* d amyaru d AKURDI

**LQAJAR: d ij n waydud zi tqebbal n Turkman d Lfursv,  zedghen di tmurt n Iran deg akud n  uhewwas Aoutmani. (Yarnut umsuqqel,  Ajouté par le traducteur).

 

*  *  *  *  *  *  *


Said BELGHARBI

Yusef Oazz Eddin
(0) تعليقات


أضف تعليقا



أضف تعليقا

<<الصفحة الرئيسية